Forsíða
Auglýsing
Rss straumur af fréttum frá Skessuhorni
Lágnætti. Þriðji Þórsdagur í Haustmánuði
Senda Skessuhorni fréttaskot
Spurning vikunnar
Hver er þinn uppáhalds mánuður
Áskrift að Skessuhorni
Færð á vegum
Vestfirðir Suð-Austurland Vesturland Austurland Norðurland Suð-Vesturland Landið allt Suðurland
08. nóvember. 2013 10:41

100 ár í dag frá víglsu „gamla“ skólans í Borgarnesi

Árið 1907 voru fræðslulög sett á Íslandi og tóku þau gildi ári seinna. Samkvæmt þeim var öllum 10 ára börnum skylt að sækja skóla í fjögur ár og áttu þau að vera orðin nokkurn veginn læs og skrifandi þegar þau hófu skólagönguna. Í kjölfar fræðslulaganna var fyrsta fræðslunefndin í Borgarhreppi skipuð 1908 og réði hún Magnús Ágúst Jónsson sem kennara í hreppinn. Það varð að samkomulagi að kennt var á tveimur stöðum þetta fyrsta skólaár, á Ölvaldsstöðum og í nýbyggðu Góðtemplarahúsi (Mæju húsi) í Borgarnesi, sinn daginn á hvorum stað. Næsta skólaár varð Borgarnes að meðtöldum býlunum í Borgarnesi ofan við Skallagrímsdal sér skólahérað og hófst kennsla í hinu nýja skólahéraði þá um haustið. Kennt var í Mæju húsi fram til 1913 að ráðist var í að byggja skóla. Hann var 126 fermetrar að stærð (9 m x 14 m) með tveimur kennslustofum. Skólahúsnæðið var vígt með hátíðarsamkomu laugardaginn 8. nóvember 1913. Guðmundur Guðmundsson „skólaskáld“ og Valdimar Briem voru fengnir til að semja skólavígsluljóð sem voru gefin út í viðhafnarútgáfu og sungin á samkomunni í tilefni dagsins.

 

 

Haustið 1913 voru 27 nemendur í skólanum og var nokkuð rúmt um þá. Nemendum í skólanum fjölgað jafnt og þétt sem skýrist af fjölgun íbúa og lengdri skólaskyldu. Um miðjan fjórða áratuginn var byggt við skólann samkomuhús og var það nýtt að hluta til kennslu. Þegar leið á fimmta áratuginn þótti sýnt að skólahúsnæðið væri sprungið og farið var að huga að byggingu nýs skóla. Kennt var í „gamla“ skólanum þangað til að nýr skóli var vígður í maí 1949, þá um haustið voru nemendur orðnir 113.

 

Gamli skólinn þjónaði margvíslegu hlutverki og var mikil ásókn í að nota hann til funda, samkoma og námskeiðahalds. Má þar nefna að flest félög þorpsins funduðu í skólanum, fyrirlestrar voru haldnir, söngskemmtanir fóru þar fram, danssamkomur haldnar og alþingismenn héldu leiðarþing. Á þriðja og fjórða áratug síðustu aldar var sunginn aftansöngur í skólanum hvert aðfangadagskvöld og um föstuna var skólinn lánaður, tvisvar í viku til helgihalds. Einu af fyrstu útvarpstækjum sem keypt var í Borgarnesi var komið fyrir í skólanum. Þar kom fólk saman og hlustaði á útvarp á síðkvöldum og sunnudögum gegn vægu gjaldi. Að hlustun lokinni var rætt um það sem markverðast þótti. Ásóknin að nýta húsnæðinu var slík um tíma að það kom fyrir að fella þurfti niður kennslu af þeim sökum.

Af þessari upptalningu má ljóst vera að „gamli“ skólinn þjónaði víðtæku hlutverki í samfélaginu og í raun var hann var mennta- og menningarhús. Í dag er gamli skólinn vesturendi félagsmiðstöðvarinnar Óðals og þjónar fyrst og fremst yngri kynslóð íbúa Borgarbyggðar sem þeirra menningarhús.

 

Hilmar Már Arason

Sjónvarp Skessuhorns
Leit á vefnum
Fréttasafn
Mest lesið í vikunni
Aðsendar greinar
Hulda Hrönn Sigurðardóttir

Þjónusta við einstaklinga með ...

Ásmundur Einar Daðason

Ljósleiðari á hvert heimili

Bjarni Jónsson

Landsnet verði í samfélagseigu

Ólafur Óskarsson

Betri byggð, öruggari umferð

Lilja Rafney Magnúsdóttir

Spilavíti eru „Víti til varnað...

Frá mbl.is

Ekki tókst að sækja efni

Frá visir.is

Ekki tókst að sækja efni

Héðan og þaðan
Grundarfjarðarbær

Starf aðalbókara laust til umsóknar

Grundarfjarðarbær

Framtíð Breiðafjarðar

Dalabyggð

Framtíð Breiðafjarðar

Framleiðnisjóður Landbúnaðarins

Fram á völlinn

Grundarfjarðarbær

Fundaröð um vegamál á Vesturlandi

Skessuhorn á Facebook Skessuhorn á LinkedIn Skessuhorn á Twitter Skessuhorn á Instagram Skessuhorn ehf. kt. 560103-3870 - Kirkjubraut 56, 300 Akranes - Sími 433 5500 - Ritstjórn skessuhorn@skessuhorn.is