Senda Skessuhorni fréttaskot
Spurning vikunnar
Hver er þinn uppáhalds mánuður
Áskrift að Skessuhorni
Færð á vegum
Vestfirðir Suð-Austurland Vesturland Austurland Norðurland Suð-Vesturland Landið allt Suðurland
03. maí. 2014 07:05

Vesturfararnir áfram til umræðu á Vesturlandi - nú á Reykhólum

„Þeir, sem höfðu við lítinn heim að skilja, báru sig bezt af borgfirzkum Vesturförum. Voru þeir í meirihluta, sem búið höfðu hér við fremur þröngan kost. Og nokkrir fjölskyldumenn voru styrktir til fararinnar af hreppsfélögunum. Margar hreppsnefndir voru of nærsýnar til þess að athuga það, að hinn duglegasti vinnulýður vex ekki síður upp í húsum þeirra, sem eiga við þröngan kost að búa. Vanalega reyndu menn að sannfæra sjálfa sig um, að þeir breyttu rétt og viturlega í því að leita hamingjunnar vestan hafs. Settu þeir sér þá fyrir hugskotssjónir allt, sem dapurlegast var á Íslandi, svo sem vetrar- og vorharðindi, grasleysi og þungar álögur. Þegar vestur kæmi, væri allt slíkt úr sögunni.“  Svo segir m. a. í ritgerð Kristleifs Þorsteinssonar fræðaþuls frá Stóra Kroppi í Borgarfirði sem hann nefndi „Ameríkuferðir“ og birtist í öðru bindi bóka hans „Úr byggðum Borgarfjarðar (útg. 1948).

 

 

 

557 fóru úr Mýra- og Borgarfjarðarsýslu

Á sumardaginn fyrsta var fjallað um Vesturfarana á nær fullsetnu sögulofti Landnámssetursins í Borgarnesi. Þrír fyrirlesarar héldu erindi á fundinum. Það voru Atli Ásmundsson fyrrverandi ræðismaður Íslands í Winnipeg í Kanada, Böðvar Guðmundsson rithöfundur og Svavar Gestsson fyrrverandi alþingismaður, ráðherra og sendiherra. Böðvar lagði meðal annars fram töflu sem hann hafði unnið og sýnir hve margir íbúar Mýra- og Borgarfjarðarsýslu gerðust Vesturfarar á árunum 1870 til 1914. Alls voru það 557 manns sem dreifðust bæði um Kanada og Bandaríkin. Flestir, eða 130, settust að í Winnipeg í Kanada. Alls er talið að 14.500 Íslendingar hafi flust vestur um haf á þessum árum.

 

Margt hulið óvissu

Ýmsar umræður urðu um Vesturfarana á fundinum og greinilegt að mörg þeirra sem þar voru mætt áttu taugar til þess fólks sem hraktist vestur um haf á sínum tíma. Svavar Gestsson gat greint frá því að þrír af langömmubræðrum hans frá Glitsstöðum í Norðurárdal hefðu á sínum tíma flust vestur. Hann uppgötvaði það ekki fyrr en hann fluttist sjálfur til Kanada þar sem hann starfaði sem sendiherra. Honum var aldrei sagt frá þessu hér heima á Íslandi. Sömuleiðis hélt Atli Ásmundsson að hann ætti enga ættingja þegar hann flutti starfa sinna vestur um haf en á daginn kom að tvær afasystur hans höfðu flutt þangað á sínum tíma. Vesturfarar voru oft litnir hornauga af samtímafólki sem varð eftir heima á Íslandi. Þeir sátu jafnvel undir ámæli um að hafa brugðist Íslandi á tímum þegar vaxandi þjóðarkennd fór að gera vart við sig með auknum kröfum um sjálfstæði.

Misjafnlega mikið er vitað um það fólk sem fór vestur. Sumt hvarf frá Íslandi og heyrðist lítt eða ekkert frá því meir. Af þeim 557 sem fóru frá Mýra- og Borgarfjarðarsýslu er ekki vitað hvar 349 settust að þegar vestur kom.

 

Næsti fundur á Reykhólum í dag

Í dag, laugardaginn 3. maí, verður sams konar fundur haldinn á Reykhólum. Þar mun Atli Ásmundsson, sem eitt sinn var kennari á Reykhólum, segja frá Vesturförum og afkomendum þeirra vestra. Guðrún Ágústsdóttir blaðar í Vesturfaraskrá, athugar þar brottflutta úr Dalasýslu og Austur-Barðastrandarsýslu og spyr spurninganna „Hverjir, hvert og hvernig?“ Síðan verða ábendingar og fyrirspurnir á dagskránni áður en Svavar Gestsson fyrrverandi sendiherra og aðalræðismaður Íslands í Winnipeg segir frá Þjóðræknisfélagi Íslendinga í Vesturheimi og starfsemi þess. Fundurinn verður í borðsal Reykhólaskóla og hefst kl. 14. Fundarstjóri verður Karl Kristjánsson bóndi á Kambi í Reykhólasveit. Fundurinn er, eins og sá sem haldinn var í Borgarnesi, samvinnuverkefni Þjóðræknisfélagsins og utanríkisráðuneytisins.

Sjónvarp Skessuhorns
Leit á vefnum
Fréttasafn
Næsta ár Fyrra ár
Mest lesið í vikunni
Aðsendar greinar
Hulda Hrönn Sigurðardóttir

Þjónusta við einstaklinga með ...

Ásmundur Einar Daðason

Ljósleiðari á hvert heimili

Bjarni Jónsson

Landsnet verði í samfélagseigu

Ólafur Óskarsson

Betri byggð, öruggari umferð

Lilja Rafney Magnúsdóttir

Spilavíti eru „Víti til varnað...

Frá mbl.is

Ekki tókst að sækja efni

Frá visir.is

Ekki tókst að sækja efni

Skessuhorn á Facebook Skessuhorn á LinkedIn Skessuhorn á Twitter Skessuhorn á Instagram Skessuhorn ehf. kt. 560103-3870 - Kirkjubraut 56, 300 Akranes - Sími 433 5500 - Ritstjórn skessuhorn@skessuhorn.is